امروز 28 اسد برابر است با صد و هفتمین سالروز استقلال سیاسی افغانستان از بریتانیا. شاه امان الله خان استقلال سیاسی افغانستان را از دولت استعمارگر بریتانیا بدست آورد، اما افغانستان از آن روز تا حالا به استقلال در عرصه های مختلف حیات و به توسعه و ثبات پایدار سیاسی نرسید.
شاه امان الله خان یکی از شاهان پیشین افغانستان است که علی رغم هرگونه انتقادی از او، به پیشرفت و توسعۀ انسانی، اجتماعی و قتصادی افغانستان بسیار علاقمند بود. او تلاش کرد تا پس از استقلال سیاسی از انگلیس، افغانستان را در عرصه های مختلف متحول سازد، اما تلاش های او به سرانجام نرسید و سلطنتش قربانی برنامه ها و تلاش هایش شد.

امان الله خان هم عصر مصطفی کمال اتاترک بود و در بسیاری از برنامه های خود برای تحول و تغییر در افغانستان از او الگو می گرفت و متاثر از نظریات و سیاست های وی بود. اما مصطفی کمال اتاترک در ترکیه موفق شد که جمهوریت مدرن ترکیه را بنیان بگذارد و بر مخالفان و مخالفت ها برای مدرن سازی ترکیه پیروز شود، در حالی که امان الله خان در افغانستان شکست خورد.

یکی از دلایل و عوامل شکست امان الله خان به عصری سازی و تعمیم معارف یا تعلیم و تحصیل دختران در افغانستان بر میگشت که گام ها و برنامه های او در این مورد به نارضایتی و شورش در جامعه به خصوص به نارضایتی و مخالفت علمای دینی انجامید. شگفت آور و شاید گفت که طنز تلخ تاریخ این است که افغانستان 107 سال پس از امان الله خان در این مورد یعنی تعلیم و تحصیل دختران و زنان در همان نقطه ای برگشته و قرار دارد که 107 سال پیش قرار داشت. آن زمان استدلال همین بود که تعلیم و تحصیل دختران پس از ده و دوازه سالگی از نظر شریعت اسلامی مجاز نیست و حالا نیز همین روایت و استدلال، روایت غالب شرعی است.

البته عوامل بسیاری دیگر در شکست شاه امان الله خان در مقایسه با مصطفی کمال اتاترک نقش داشت. نه جامعه و کشور افغانستان با ترکیۀ بجا مانده از خاکستر امپراتوری عثمانی که ششصد سال بر بخشی از سرزمین های آسیا، اروپا و افریقا حکومت می کردند قابل مقایسه بود و است و نه هم امان الله خان پادشاه افغانستان با مصطفی کمال اتاترک که این بنیانگذار جمهوریت ترکیه کشورش را از دهن نیروهای اشغالگر و استعماری اروپایی بیرون کرد و دولت و کشور مدرن ترکیه را شکل داد.

محمد اکرام اندیشمند

>>>   لالام جان ما میگوییم افغانستان را آنگلیس منحیث یک دیوار میان خود و روسیا ساخت پشتون ها از تعصب تاریخ افغانستان را تا احمد شاه ابدالی می‌کشانند پس این روز استقلال از انگلیس چیست

>>>   هیچ استقلال سیاسی درکارنبودتابه امروز وفقط یک نمایش سیاسی بود
چه خنده داد استقلال سیاسی
طالبان ودولت قبل هردوالت دست پاکستان وکشورهای عربی وومریکاوغرب اند
اینهاسیاست بلدنبودن ونیستن که کشورافغونستان درگیراین بحرانهاو حوادث شده

>>>   Dawood Erfan
کارنامه‌ی امان‌الله‌خان سرشار از نقاط ضعف و قوت است، اما با وجود اشتباه‌های زیاد کارنامه‌ی او قابل ستایش و دفاع است. امان‌الله خان سنگ‌بنای تجدد و ملت‌سازی قومی را هم‌زمان در شوره‌زار افغانستان گذاشت. اکنون با گذشت ۱۰۷ سال از استقلال افغانستان، پروژه‌ی تجدد امانی شکست خورده و پروژه‌ی ملت‌سازی قومی او بر اریکه‌ی قدرت نشسته است‌. در یک‌سو زنان و روشنفکرانی قرار دارند که پروژه‌ی تجدد او را می‌ستایند و از طرف دیگر ناسیونالیست‌هایی که به ملت قومی او باور دارند.
نسل نو باید از پیروزی‌ها و شکست‌های سیاست‌مداران پند گیرد. امان‌الله خان برای ما شاهی مترقی با برنامه‌هایی خوب و بد بود. برنامه‌های خوب او برای ما باید سرمشق آینده باشد و برنامه‌های بد او را باید کنار بگذاریم.
امان‌الله خان از معدود شاهانی است که تاریخ ما بدهکار اوست.
روح آن شاه فرزانه شاد باد!

>>>   Sayed Javad Sajjadi
دام اسارت و فریاد استقلال
وقتی ذهن یک ملت اسیر جهل و خرافات، شکم آن‌ها گروگان گرسنگی، برنامه صاحبان قدرت تنها مبارزه با آزادی، دانایی، عقلانیت و تحمیل ستم بر مردم باشد؛ سخن گفتن از استقلال سرزمین، چیزی جز توهم و خیال‌پردازی نیست.

>>>   این استقلال طالب که گرفت از اون استقلال بیشتر است که کمتر. نیست در اون استقلال فقط انگلیس بود در این استقلال هم انگلیس بود هم آمریکا خلاصه تمام غرب از جمله 52 کشور متحد انگلیس و چند کشور اسلامی طالب جوانمرگی استقلال را گرفت طالب جوانمرگی

>>>   جالب.
اگه همی ره مامیگفتیم سرمان زده میشد.
جناب ذبیح اله مجاهل سخنگوی حمارت وجناب حنفی وزیراداره عبدالمعروف بی نیکر باطلان هردوبایک صدا عینا مثل نغمه ومنگل فرمودندکه:
اوامر،دساتیروهدایات دینی عقلی نیست.
عالیجنابان!درصورتیکه این اوامرو هدایات عقلی نیستند ،پس خلاف عقل واگرساده تربگوییم یعنی چتیات ومضخرفات است. پس چراشما پیرومضخرفات باشید وماهم پیرو مضخرفات شویم؟
بیاییدمسلمان باشیم ولی احمق نباشیم. انچه جهلای دینی(معذرت میخواهم گویاعلمای دینی) میفرمایند، انرا درترازوی تعقل وزن کنیم وانچه درست است برایش کف بزنیم وبه چتیات نه بگوییم.
مثلا:خیرالناس من ینفع الناس، واصلح خیر.(بهترین انسان کسی است که کمکش به دیگران میرسد ویاخیردرصلح است)اری قبول داریم وکف میزنیم، لطفا قدری خودرازحمت دهید شاید شماهم یکی،دومورد دیگربیابید. واما یک مردوهمزمان چهارخانم،حق طلاق مخصوص مردان، حق میراث دخترنیم پسرو......۷۳۲۴ ....دیگر نه.
(اگرمسولین عالیقدرافغان پیپرانراقابل نشرندانستند، درین صورت صرف برای خودشان.البته کم وزیادواصلاح این نوشته مجاز است).
عبید بیدار

>>>   تعلیم و تحصیل دختران نیازمند مبارزه با حجاب شرعی نیست متاسفانه آتاترک و امان الله خان این دو را با هم اشتباه گرفتند. ضمنا امپراتوری عثمانی هم یک امپراتوری سکولار بود. آخرین خلیفه و امیرالمومنین عثمانی دخترانش حجاب شرعی نداشتند قوانین مدنی و اساسی عثمانی اساسا لائیک بود و دین در آن نقشی نداشت. ضمنا علیرغم صد سال مبارزه با حجاب شرعی وضعیت تحصیل دختران در ترکیه تا همین اواخر وخیم بود و امروز دختران ترکیه به علت اردوغان باسواد شدند.

>>>   درمورد نظرششم.مجاهدوحنفی.
مشکل انها قابل درک است. حقانیت تعدادزیادی مسایل رانمیتوان ازنظرعقلی ثابت کرد،ازینرو بگومسایل دینی عقلی نه بلکه نقلی است.یکی وخلاص ،برووطندارماره ایلا بتی.
طورمثال شخص متوفی اولاد ندارد،خانم اومستحق یک ربع ارث وپسرکاکایش مستحق سه ربع ارث است. مگرمیتوان ازنظرعقلی حقانیت این حکم راقبول کرد؟پس یک جمله عربی بگووجانته خلاص کو(وان کان شفتالووان کان زردالو).
بشیربشارت

مهلت ارسال نظر برای این مطلب تمام شده است