در زمان حاضر، موضوع دموکراسی و زمینه های اجتماعی مهم ترین مبحث رشته جامعه شناسی سیاسی را تشکیل می دهد. حتی برخی نظریه پردازان ادعای فراتر از ان را مطرح می سازند که جامعه شناسی سیاسی چیزی جز جامعه شناسی زمینه های «گذار به دموکراسی» نیست.

در صفحه های این کتاب خوانده می شود که؛ در گذر زمان، به ویژه در سال های اخیر، نظریه پردازی در پیوند به گذار به دموکراسی نیز به شیوۀ بی سابقه ای گسترش یافته است. برخی از نویسنده ها از ظهور امواج پی در پی دموکراسی در صحنۀ جهانی سخن گفته اند. هر موج دموکراسی مجموعۀ تحولاتی است که در طی مدت زمان نسبتا معینی در درون نظام های سیاسی گوناگونی در جهت پیشرفت فراینده های دموکراتیک رخ می دهد.

سامویل هانتینگتون نویسندۀ امریکایی از سه موج دموکراسی سخن به میان اورده است: موج نخست از 1828 تا 1926، موج دوم از 1926 تا 1975 و موج سوم از 1974 به بعد موجب گذار از رژیم های غیر دموکراتیک به نظام های دموکراتیک در مناطق گوناگون جهان شد.

چنین به نظر می رسد که، در اغاز سدۀ بیست و یکم میلادی که ما قرار داریم، دموکراسی به عنوان نظام سیاسی در سراسر جهان در حال گسترش است. موج سوم دموکراسی با فروپاشی نظام های غیر دموکراتیک اروپای جنوبی یعنی پرتغال، اسپانیا و یونان در دهۀ 1970 و بسیاری از رژیم های نظامی امریکای لاتین و برخی کشور های اسیایی در دهۀ 1980 و گذار به دموکراسی در اروپای شرقی در دهۀ 1990 اوج بی سابقه ای پیدا کرد.

طبق اماری که این کتاب نشان می دهد؛ میان سال های 1974 و 1990، در 30 کشور که دارای رژیم های غیر دموکراتیک بودند، نظام دموکراسی برقرار شد. در فاصلۀ سال های 1990 و 1996 نیز 30 کشور دیگر در اروپای شرقی و مرکزی و در اتحاد شوروی و افریقا، دارای رژیم دموکراتیک شدند.

آمار کتاب نشان می دهد که، از 191 کشور جهان در سال 1997 تعداد 117 کشور دارای رژیم های دموکراتیک بودند. در سال 2000 از 192 کشور 120 کشور دارای نظام «دموکراسی انتخاباتی» شده بودند. بر طبق همین امار، در حالی که در سال 1974، از 150 کشور 41 کشور دارای رژیم دموکراتیک بودند، در سال 2004، از 193 کشور، 121 کشور دارای نظام دموکراسی انتخاباتی به شمار می رفتند.

این گسترش سبب شده است که موج تازه ای از نظریه پردازی در بارۀ شیوه ها، اشکال و زمینه های گذار به دموکراسی در حوزۀ جامعه شناسی سیاسی پدید امده است. این کتاب؛ دلایل، علل، شیوه ها و مراحل و پیامده های گذار به دموکراسی را از زاویه های فکری گوناگون به بررسی گرفته است.

ازمری باهر

مهلت ارسال نظر برای این مطلب تمام شده است