شکایت نصیر احمدفایق نماینده افغانستان در سازمان ملل از پاکستان به خاطر حمله پاکستان به اهداف تی تی پی در شرق افغانستان به نفع طالبان است و مشروعیت حاکمیت این گروه بر کشور را در پیش فرض دارد.
آقای فایق نماینده نظام مشروع و قانونی افغانستان در سازمان ملل است. سازمان ملل چون طالبان را به رسمیت نمی‌شناسد، نماینده جمهوریت را در کرسی نمایندگی افغانستان حفظ کرده است. هرگاه سازمان ملل حاکمیت طالبان را برسمیت بشناسد، نماینده دیگری از جانب طالبان به سازمان ملل معرفی خواهد شد و قطعاً طالبان مخالف ادامه حضور آقای فایق در کرسی نمایندگی افغانستان در سازمان ملل هستند.
خود آقای فایق بارها طالبان را رژیم نامشروع خوانده و خواهان اقدام جامعه جهانی برای سرنگونی این گروه شده است. در مورد حقوق بشر، حقوق زنان، تشکیل حکومت فراقومی و پناه دادن طالبان به گروه‌های ترو.ریستی آقای فایق بارها مواضع روشن علیه طالبان اتخاذ کرده که قابل تحسین است. او بارها با استناد به همین موارد، رژیم طالبان را نامشروع و تحمیل شده بر اراده مردم افغانستان خوانده است که الحق چنین است.

با این حال، شکایت کردن از پاکستان بخاطر آنچه این کشور حمله به پناه‌گاه‌های طالبان پاکستان در افغانستان می‌خواند، یک رویکرد ناشیانه است. این کار به نفع طالبان است و این گروه را به عنوان حاکمان مشروع افغانستان جلوه می‌دهد. این در حالی است که خود آقای فایق هیچگونه اطلاع و آگاهی از وضعیت میدانی در افغانستان ندارد. او درجریان اقدامات طالبان قرار ندارد. او از برنامه تروریست پروری طالبان اطلاعی ندارد. و در حالی که به تمام معنا روابط او با افغانستان و حاکمان آن قطع است، چگونه به نمایندگی از آنان به سازمان ملل شکایت می‌کند؟ این یک تناقض آشکار است. یا به این معناست که آقای فایق به نحوی دو طرفه بازی می‌کند و در عین حالی که خود را نماینده دولت قانونی می‌داند با اداره غیرقانونی حاکم در کابل نیز تماس‌ دارد و به نفع آن کار می‌کند. من این احتمال را بعید می‌دانم و آرزو دارم که بعید باشد.
شما وقتی به نمایندگی از یک کشور می‌توانید به مرجعی شکایت کنید که صلاحیت حقوقی، اداری و سیاسی تان برای نمایندگی از آن کشور محرز باشد و در عین حال بتوانید بر وضعیت جاری در کشور به ویژه در موضوع مورد شکایت تاثیر بگذارید. یعنی نمایندگی تان صرفاً نهادی نباشد بلکه عملی هم باشد و عملاً در جریان تصمیم‌گیری باشید و بتوانید از تصامیم اتخاذ شده در مرکز دفاع کنید و در تغییر آن نقش داشته باشید. مثلا اگر سازمان ملل از شما بخواهد که به عنوان نماینده افغانستان به اداره حاکم بگویید که دیگر به تروریستان پناه ندهند، این گفته شما بر تصامیم و اقدامات عملی طالبان در این خصوص تاثیر داشته باشد. آیا طالبان حاضرند که به آقای فایق در مورد پناه گاه‌های تروریستان خارجی اطلاع بدهند؟ پاسخ نخیر است. در این صورت، شما چگونه در حالی که هیچ اطلاعی و تاثیری بر روند حمایت اداره حاکم در کابل از تروریستان ندارید، می‌توانید با قاطعیت و صراحت علیه اقدام پاکستان شکایت کنید؟ شکایت باید بر اسناد و شواهد قطعی‌الثبوت استوار باشد. در غیر این صورت، نه به شکایت رسیدگی می‌شود و نه هم شما می‌توانید ادعای خود را ثابت کنید.

روشن است که حملات پاکستان بر پناه‌گاه‌های تی تی پی بر اطلاعات استوار است. پاکستانی‌ها اگر این اطلاعات را به شورای امنیت ارایه کنند، شکایت شما غیرقابل سمع خواهد بود. در همین حال، هرگاه طالبان به تی تی پی پناه داده باشند، پاکستان حق دارد که علیه آن اقدام کند. البته کشته شدن غیرنظامیان در حملات پاکستان موضوع بحث جداگانه‌ است.
من بعید می‌دانم که طالبان با پاکستان در حمله به مواضع تی تی پی همسو نباشند. از قرار معلوم در جریان گفت‌وگوها میان طالبان و پاکستان این تفاهم ضمنی شکل گرفته که طالبان در هدف قرار دادن مواضع تی تی پی با پاکستان همکاری می‌کنند. این همان سیاستی است که پاکستان در بیست سال دوره جمهوریت اجرا کرد. یعنی هم طالبان را حمایت کرد هم گاه گاهی به امریکا اطلاعاتی را فاش کرد که برخی از چهره های طالبان هدف قرار داده شوند. این بخشی از یک بازی پیچیده و دوگانه است. طالبان از این الگوی رفتار کاپی برداری کرده است. این گروه، گروه‌های مختلف تروریستی را پناه داده و با آنان تجارت می‌کند. گاهی بوسیله آنان کشورهای همسایه را تهدید می‌کند و امتیاز می‌گیرد و گاهی آدرس آنان را به کشورهای همسایه می‌دهد و به پول می‌گیرد. این برای طالبان به یک بازی جذاب و عادی تبدیل شده است. آنان به خوبی یاد گرفته‌اند که چگونه از فقدان اجماع منطقه‌ای و جهانی در خصوص تروریزم سود ببرند و فارم‌های تروریست‌پروری راه بندازند. گسترش مدارس جهادی در واقع گسترش فارم‌های تروریست پروری است. این یک نوع سرمایه‌گذاری پرمنفعت است.

در مواجهه با پاکستان طالبان راه دیگری ندارند. پاکستان می‌تواند در صورت عدم همکاری طالبان در هدف قرار دادن تی تی پی، رژیم این گروه را در کابل سرنگون کند. این را طالبان به خوبی می‌دانند و حامیان قومی این گروه مشمول کرزی و خلیل‌زاد و اتمر و استانکزی نیز مشوره شان به طالبان همین است که با پاکستان قد راست نجنگید. برای همین است که پاکستان می‌زند اما اعلامیه‌های طالبان بی‌روح و عوام‌فریبانه است. در این اعلامیه‌ها جوهری از مردانگی و دفاع از مردم و سرزمین دیده نمی‌شود. طالبان برای اینکه از قدرت کنار زده نشوند، حاضر به همکاری با پاکستان شده‌اند، اما این همکاری را نمی‌توانند رسمی و علنی انجام دهند. آنان اگر به صورت علنی با ارتش پاکستان علیه تی تی پی و دیگر گروه‌های تروریستی اقدام کنند، وحدت صفوف خود را از دست می‌دهند و گروه‌های تروریستی عملیات‌های خود را علیه طالبان انجام داده و در سرنگونی این گروه با عوامل خارجی همکاری می‌کنند. به تعبیر دیگر طالبان به پاکستان گفته‌اند که ما با شما همکاری می‌کنیم اما ظاهر قضیه را طوری مدیریت می‌کنیم که تی تی پی و دیگر گروه‌ها در باره همکاری ما شک نکنند.

به بیان دیگر، طالبان افغانستان در موقعیتی هستند که مجبورند هم از طالبان پاکستان حمایت کنند و هم با ارتش پاکستان همکاری کنند. طالبان دوم، به این نتیجه رسیده‌اند که برای حفظ قدرت با هر قدرت بیرونی با هر هدفی همکاری کنند. این گروه اطلاعات ایمن‌الظواهری را به امریکا داد تا امریکایی‌ها او را بکشند و در عوض به طالبان پول و حمایت سیاسی بدهند. خلیلزاد چند روز پیش گفت که امریکا از مبارزه طالبان با گروه‌های تروریستی بسیار راضی است. یعنی واضح است که طالبان دو سره بازی می‌کنند.
در چنین حالتی، شکایت بردن به شورای امنیت از پاکستان(آنهم از سوی نماینده جمهوریتی افغانستان در سازمان ملل) نه تنها سودی ندارد بلکه به نحوی مشارکت در بازی دوگانه طالبان با پاکستان است و در تقویت مشروعیت طالبان کمک می‌کند. احتمالا آقای فایق به هدایت حنیف اتمر از پاکستان شکایت کرده است. اتمر را که می‌دانیم، نیمه طالب و نیمه جمهوریتی است.

نورالله ولیزاده