سردی و گرمی رابطه طالبان با پاکستان تا حدود زیادی تحت تاثیر راهبرد پشتونیستی طالبان قرار دارد. در راهبرد پشتونیستی طالبان، پشتون به اعتبار خونش یکی و یگانه دانسته می‌شود. این یگانه پنداری هم مرز جغرافیایی را نفی می‌کند و هم مرز عقیدتی، فکری و سیاسی را. لروبرو یو افغان دی. در اینجا ما با نفی مرز جغرافیایی مواجهیم. در سوی دیگر می‌بنییم که کمونیست و خلقی و پرچمی و سکولار و دموکرات و روشنفکر و شاعر پشتون با نفی تمام مرزهای عقیدتی و فکری و سیاسی، از طالبان حمایت می‌کنند.

در راهبرد پشتونیستی طالبان که من آن را مهم‌ترین و اصلی‌ترین راهبرد می‌دانم، نگاه به پاکستان نگاه ابزاری است. یک پشتونیست به همان اندازه که دلش می‌خواهد پاکستان را تجزیه کند تا لوی افغانستانش عملی شود، به همان اندازه می‌خواهد که پاکستان در نقش حامی‌اش ظاهر شود و از برنامه‌هایش در افغانستان حمایت کند. این تناقض جدی زمانی آشکار می‌شود که پاکستان مناطقی را در افغانستان بم می‌پاشد. این بم‌ها جعبه سیاه فاشیزم پشتونی/افغانی را باز می‌کند.

نورالله ولیزاده