ایتلاف نظامي اسراييل و امريكا كه در ٢٨ فبروري سال روان ايران را هدف قرار داد و كماكان با قدرت تمام ادامه دارد، نقطه عطفي در تغيير معادلات قدرت نه تنها در سطح منطقه بلكه در مقياس بين المللي پنداشته مي شود، اين حمله نظامي كه به بهانه جلوگيري از دسترسي ايران به تسليحات كشتار جمعي و بازداشتن ايران از غني سازي يورانيوم آغاز يافت، پيش از اينكه به تضعيف قدرت و توانايی هاي دفاعي جمهوري اسلامي منجر شود، از همان مرحله آغازين تجاوز به مقاومت شجاعانه ارتش ايران مواجه و اين كشور توانست تا محاسبات دروغين دشمن را كه خواب سرنگوني رژيم را به سر داشت، نه تنها خنثي نمايد، بلكه قادر گرديد تا با وارد آوردن ضربات كوبنده و مهلك بر پايگاه هاي نظامي منطقوي ايالات متحده و مكان هاي حساس و راهبردي رژيم صهيونيستي در داخل اسرایيل و مسدود نمودن گذرگاه دريايي هرمز، يكي از راهبردي ترين مسير تجارت دريايي جهان، آينده نظم امنيتي غربي را در معرض پرسش جدي قرار دهد.

لذا، پرسش كه در افكار عامه دنيا مطرح است، اين خواهد بود كه آيا در صورت دوام تسلط ارتش ايران بر اين باريكه حياتي، اتحاد نظامي اتلانتيك شمالي كه خود در معرض عوارض و صدمات بزرگ اقتصادي ناشي از كمبود انرژي مانند نفت و گاز مورد نياز قرار گرفته اند، به فراخوان مكرر دونالد ترامپ مبني بر مشاركت فعال آنها در بازگشايي باريكه هرمز، پاسخ قانع كننده ارایه خواهند داد؟

واكنش كشورهاي اروپايي عضو سازمان نظامي ناتو نسبت به تقاضاهاي مكرر دونالد ترامپ كه هرگز به گسترش منطقوي بحران نمي انديشيد، عدم مشاركت در عمليات بازگشايي تنگه هرمز بود، بخصوص قدرت هاي مطرح اقتصادي و نظامي اروپايي مانند بريتانيا، فرانسه، آلمان و ايتاليا، كه پاسخ منفي خويش را به عدم تحقق مفاد ماده (٥) منشور ناتو مرتبط دانسته و از عدم هماهنگي خويش در عمليات مورد توجه واشنگتن به دليل عدم همخواني حمله نظامي ایتلاف دوگانه اسرایيل-امريكا به احكام پراگراف منشور سازمان ناتو عنوان نمودند، از جانب ديگر عدم سهم گيري قدرت هاي اروپايي در هرگونه عمليات ضد ايراني به دليل جلگوكيري از صرف هزينه نظامي اروپا به سبب دوام جنگ اوكرايين از منظر راهبردي باعث شد تا رهبري كاخ سفيد قادر نگردد عليرغم تهديد و اولتماتوم ها، قدرت هاي غربي را در مسيري خطرناك كه گام برداشته است، با خود همراه سازد.

هكذا در جنب توجيه حقوقي اعضاي اروپايي ناتو، رويكرد محتاطانه قدرت هاي غربي برمي گردد به تجارب تلخ و ناكام گذشته اي اقدامات زورگويانه و بي مبالاتي اين قدرت ها در چندين كشور، مانند ليبي، عراق، افغانستان و غيره، يعني مجموع اقدامات و عملكردهاي كه هنجارهاي رفتاري بين المللي به استفاده از قوه قهريه غير مجاز جا تهي نموده و در نهايت منجر به سقوط دولت هاي مركزي، فروپاشي ساختارهاي امنيتي، مهاجرت هاي كتلوي و ظهور اسلام راديكال گرديد.

با عطف توجه به آنچه تذكار يافت، پديداري اختلافات ميان ايالات متحده و متحدين ناتو، بر سر بحران غرب آسيا و عدم آمادگي بروكسيل براي مشاركت در عمليات جنگي عليه ايران و بخصوص در برچيدن سلطه نظامي ايران بر باريكه هرمز با بكارگيري از ابزارهاي متعارف معناي جز تنها گذاشتن واشنگتن در يك چنين آزمون دشوار و تأريخي نداشته، امري كه مفاهيم مانند اتحاد راهبردي، فهم جمعي از دفاع مشترك و نحوه عملكرد در برابر چالش ها را نسبت به موقف گيري امروز و فرداي سازمان نظامي اتلانتيك شمالي(ناتو) دگرگون نموده و از اين منتظر مي توان به اين نتيجه دست يافت كه در صورت تداوم و تعميق اختلافات و همچنان تسريع روند ناهمگوني هاي سياسي و نظامي ميان متحدين غربي در نتيجه بحران ايران، اتحاد كنوني فرا اتلانتيك نه تنها به عواقب فرسايش از نظر ساختاري و اهداف مواجه خواهد شد، بلكه جنگ كنوني در صورت دوام، به خطر وجودي براي اين اتحاد مبدل خواهند شد.
چكيده ها:
- ديدگاه كارشناسان ژیوپوليتيك
- خبرگزاري هاي بين المللي

عبدالاحمد فیض