رییس‌جمهور ایالات متحده امریکا گفته است که قصد دارد شمار نیروهای امریکایی در آلمان را کاهش دهد. اما در حال حاضر چند پایگاه نظامی امریکا در این کشور وجود دارد و این حضور چه اهمیت استراتژیک دارد؟
اظهارات تازه فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان درباره جنگ ایران مورد پسند دونالد ترامپ قرار نگرفت. این موضوع از واکنش تند ترامپ در شبکه «تروث سوشیال» آشکار شد که نوشت رهبر آلمان «نمی‌داند درباره چه صحبت می‌کند.»

اما چه اتفاقی افتاد؟ مرتس روز دوشنبه هفته گذشته گفت ایالات متحده در جنگ علیه ایران «واضحاَ استراتژی ندارد» و افزود که «یک ملت به‌طور کامل از سوی رهبری ایران تحقیر می‌شود.»
این سخنان خشم دونالد ترامپ را برانگیخت و او به‌سرعت تهدید کرد که حضور نیروهای امریکایی در آلمان را کاهش می‌دهد. پیت هگسِت، وزیر دفاع امریکا تا روز جمعه دستور خروج حدود ۵ هزار سرباز امریکایی را در دوره زمانی شش تا دوازده‌ماهه صادر کرد.

البته این نخستین‌بار نیست که ترامپ به کاهش شمار سربازان مستقر در آلمان تهدید می‌کند. با این حال، تأسیسات نظامی امریکا در آلمان از اهمیت راهبردی چشمگیری برای واشنگتن برخوردارند و در برخی مناطق آلمان نیز نقش اقتصادی مهمی ایفا می‌کنند.
در حال حاضر حدود ۳۵ تا ۳۹ هزار سرباز امریکایی به‌همراه نزدیک به ۱۳ هزار پرسونل نیروی هوایی در آلمان مستقر هستند. این نیروها در ۲۰ مرکز بزرگ، عمدتاً در جنوب و جنوب‌غرب آلمان، پراکنده‌اند. اگر تأسیسات کوچک‌تر نیز در نظر گرفته شوند، در مجموع حدود ۴۰ مرکز نظامی تحت اداره امریکا در آلمان وجود دارد.

رامشتاین و اشپنگدالم؛
پایگاه هوایی رامشتاین در ایالت راینلند-فالتس در غرب آلمان، بزرگ‌ترین پایگاه نظامی ایالات متحده در خارج از امریکا است. این پایگاه به‌عنوان مرکز لوجستیکی برای انتقال نیرو، تجهیزات و محموله‌ها به خاورمیانه، افریقا و اروپای شرقی عمل می‌کند.
رامشتاین مقر نیروی هوایی امریکا در اروپا است و به‌عنوان مرکز فرماندهی ناتو برای نظارت بر فضای هوایی همه اعضای اروپایی این پیمان نقش بازی می‌کند.
این پایگاه همچنین مقر یک ایستگاه ماهواره‌ای است که برای به‌کارگیری پهپادهای رزمی امریکا، برای نمونه در خاورمیانه، اهمیت زیادی دارد. به‌دلیل انحنای زمین، هدایت مستقیم پهپادها از داخل امریکا ممکن نیست و سیگنال‌ها از طریق ماهواره و با واسطه پایگاه رامشتاین منتقل می‌شوند.

رامشتاین همچنین یک مرکز درمانی به‌شمار می‌رود، زیرا سربازان زخمی از اروپا، افریقا یا خاورمیانه به این پایگاه منتقل و در مرکز طبی منطقه‌ای لاندشتول، بزرگ‌ترین شفاخانه نظامی امریکا در خارج از این کشور، درمان می‌شوند.
هر دو تأسیسات بخشی از مجتمع نظامی کایزرسلاوترن هستند که بیش از ۵۰ هزار سرباز امریکایی، کارمند ملکی و اعضای خانواده‌های آنان را در بر می‌گیرد.

پایگاه اشپنگدالم، دومین پایگاه بزرگ نیروی هوایی امریکا در خاک آلمان است که در حدود ۱۲۰ کیلومتری شمال‌غرب رامشتاین موقعیت دارد. برخلاف رامشتاین، اشپنگدالم عمدتاً برای ماموریت‌های رزمی عملیاتی استفاده می‌شود.
یک واحد جنگنده با حدود ۲۰ فروند هواپیمای اف–۱۶ در این پایگاه مستقر است که به‌عنوان نیروی واکنش سریع در زمان بحران عمل می‌کند. این واحد به تأمین امنیت جناح شرقی ناتو کمک کرده و در از بین بردن دفاع هوایی دشمن تخصص دارد.

اشتوتگارت و ویسبادن؛
در حالی که رامشتاین و اشپنگدالم عمدتاً پایگاه‌های عملیاتی هستند، پایگاه‌های اشتوتگارت و ویسبادن نقش راهبردی‌تر دارند.
اشتوتگارت میزبان فرماندهی امریکا برای اروپا(EUCOM) و فرماندهی امریکا برای افریقا(AFRICOM) است و تمامی فعالیت‌های نظامی امریکا در اروپا و افریقا از این‌جا هماهنگ می‌شود.
در ویسبادن نیز مقر ارتش امریکا برای اروپا و افریقا قرار دارد. افزون بر آن، تحویل تسلیحات غربی و برنامه‌های آموزشی برای نیروهای مسلح اوکرایین از این شهر هماهنگ می‌شود.

گرافن‌وُر و هوهنفلز؛
این دو شهرک در ایالت بایرن، در شرق نورنبرگ، میزبان مرکز آمادگی مشترک چندملیتی هستند که مهم‌ترین مرکز آموزشی ارتش امریکا در اروپا است.
گرافن‌وُر یکی از بزرگ‌ترین و مدرن‌ترین میدان‌های آموزشی نظامی جهان را دارد که سربازان در آن سیستم‌های تسلیحاتی را با مهمات واقعی تمرین می‌کنند. در هوهنفلز نیز تمرین‌های رزمی شبیه سناریوهای واقعی در دهکده‌های شبیه‌سازی‌شده برگزار می‌شود و گاهی بازیگران غیرنظامی نیز در آن مشارکت دارند. هر سال هزاران سرباز ناتو در این دو مکان آموزش می‌بینند تا همکاری فرامرزی را تقویت کنند.

پایگاه بوشل؛
پایگاه هوایی بوشل در راینلند-فالتس به‌طور گسترده به‌عنوان تنها محل باقی‌مانده استقرار سلاح‌های هسته‌ای امریکا در آلمان شناخته می‌شود، هرچند امریکا و آلمان این موضوع را رسماً تأیید نکرده‌اند. آلمان، مانند برخی کشورهای اروپایی دیگر در چارچوب آنچه «اشتراک هسته‌ای ناتو» دانسته می‌شود، مشارکت دارد. به این معنی که امریکا سلاح‌های هسته‌ای را در اروپا نگه‌داری می‌کند، اما در صورت بحران، این کشورهای میزبان ناتو هستند که سلاح‌ها را با هواپیمای جنگی به‌کار می‌برند.

مؤسسه تحقیقات صلح استکهلم (سیپری) برآورد می‌کند که امریکا در این پایگاه بین ۱۵ تا ۲۰ بمب هسته‌ای تاکتیکی ذخیره کرده است.
این پایگاه میزبان یک واحد نظامی تاکتیکی نیروی هوایی آلمان که آموزش ویژه دیده است و همچنین یک واحد پشتیبانی مهمات امریکایی است که مسئول نگه‌داری و ترمیم سلاح‌ها است.

چرا این‌همه پایگاه امریکایی در آلمان وجود دارند؟
پس از پیروزی متفقین بر آلمان نازی در جنگ جهانی دوم، بخش غربی کشور که بعداً به آلمان غربی تبدیل شد، به سه منطقه اشغالی تحت اداره بریتانیا، فرانسه و ایالات متحده تقسیم شد. منطقه تحت اداره امریکا عمدتاً شامل جنوب و جنوب‌غرب آلمان بود، به همین دلیل، تمرکز نیروهای امریکایی امروز نیز در همین مناطق است.

با آغاز جنگ سرد، آلمان غربی سابق به کشور خط مقدم در مرز با آلمان شرقی کمونیستی و چکسلواکیا که هر دو عضو پیمان ورشو بودند، تبدیل شد. هم آلمان غربی و هم امریکا خواهان گسترش حضور نظامی امریکا برای بازدارندگی در برابر اتحاد شوروی سابق بودند. در اوج این حضور، در اواسط دهه ۱۹۸۰ بیش از ۲۵۰ هزار سرباز امریکایی در آلمان غربی سابق مستقر بودند.

پس از فروپاشی اتحاد شوروی در سال‌های ۱۹۸۹/۱۹۹۰، موقعیت جغرافیایی آلمان در قلب اروپا مزیت استراتژیک خود برای امریکا را حفظ کرد.
از این‌رو، این پایگاه‌ها برای حمایت از عملیات‌های امریکا در خاورمیانه و افریقا و نیز تأمین امنیت جناح شرقی ناتو در برابر روسیه به فعالیت ادامه دادند، هرچند شمار نیروهای امریکایی طی سال‌ها به‌تدریج کاهش یافته است.

پایگاه‌های امریکا چه اهمیتی برای اقتصاد آلمان دارند؟
این پایگاه‌ها عامل مهم اقتصادی برای آلمان هستند. بسیاری از آنها در مناطق روستایی موقعیت دارند، جایی که ارتش امریکا بزرگ‌ترین سرمایه‌گذار و کارفرما به‌شمار می‌رود.
بیش از ۱۰ هزار شهروند آلمانی به‌طور مستقیم برای ارتش امریکا کار می‌کنند و برآورد می‌شود که حدود ۷۰ هزار شغل در آلمان به‌صورت غیرمستقیم به شرکت‌هایی وابسته است که در بخش‌هایی مانند ساخت‌وساز و خدمات با نیروهای امریکایی همکاری می‌کنند.

ایالات متحده هر سال میلیاردها یورو در بهره‌برداری، گسترش و نوسازی پایگاه‌های خود در آلمان سرمایه‌گذاری می‌کند.
افزون بر این، سربازان امریکایی مستقر در آلمان و خانواده‌هایشان بخش بزرگی از درآمد خود را در فروشگاه‌ها و کسب‌وکارهای آلمانی خرج می‌کنند. تنها جامعه نظامی امریکا سالانه تا ۳.۵ میلیارد یورو (حدود ۴.۱ میلیارد دالر) به اقتصادهای منطقه‌ای کمک می‌کند.

توماس لاچن
صدای آلمان