این روزها عملیات بزرگ اقتصادی در ایران در حال اجرا است. این تصمیم از قبل گرفته شده بود اما به خاطر دشواری‌ها و موانع در برابر آن، مسوولان ایران تمایلی به عملیاتی کردن آن نداشتند. سرانجام اعتراضات اقتصادی اخیر در ایران باعث شد که دولت این کشور دست به این عملیات اقتصادی بزند.

برای فهم موضوع، نیاز به یک یادآوری کوتاه داریم و آن این که دولت ایران تا چند روز پیش، به تجار و واردکنندگان کالا‌های مهم و مورد نیاز روزمره مردم، یارانه و سوبسید می‌داد که از آن به ارز ترجیحی یاد می‌شد. مثلاً یک دالر در بازار آزاد به صد هزار تومان بود اما دولت به بازرگانان و واردکنندگان این کشور، هر دالر را به ۲۸ هزار ۵۰۰ تومان می‌داد.
تاجران ایرانی با این دالر ارزان، کالاها و تولیدات خارجی مورد نیاز ایرانیان مثل برنج، روغن و یا خوراک دام و حیوانات را وارد ایران می‌کردند و به خاطر دالر ارزانی که از دولت گرفته بودند، باید کالاها و مواد وارداتی را ارزان‌تر از قیمت‌ بین‌المللی و آزاد، به دست مردم ایران می‌رساندند.
پرداخت دالر ارزان از سوی دولت به تجار و واردکنندگان، از همان ابتدا مورد انتقاد کارشناسان اقتصادی قرار داشت. یکی از انتقادها این بود که بازرگانان و شرکت‌های تجاری، شفاف عمل نمی‌کنند و کالاهای مورد نیاز مردم، آن‌طور که باید ارزان به دست مردم برسد، نمی‌رسد.

سرانجام اعتراض‌های اقتصادی و معیشتی اخیر در ایران، دولت این کشور را ناگزیر کرد تا تغییر اساسی در برنامه‌های اقتصادی خود ایجاد و تصمیمات قبلی را زودتر عملی کند. یکی از این تصمیمات و برنامه‌ها توقف واگذاری دالر ارزان به واردکنندگان است. بر اساس این تصمیم دولت ایران از جایی که دالر یارانه‌ای و ارزان به واردکنندگان و بازرگانان بدهد، این دالر‌ها را به تومان تبدیل می‌کند و به هر فرد ایرانی ماهانه یک میلیون تومان می‌دهد. البته این مقدار پول به صورت اعتبار در چارچوب کوپن و کالابرگ به حساب مردم ایران واریز می‌شود و مردم فقط با این مبلغ، ۱۲ قلم کالای مورد نیاز خود مانند شیر، روغن و گوشت را از بازار خریداری می‌کنند.

طرح جدید اقتصادی دولت ایران، به غیراز طرح یارانه نقدی است که ماهانه به هر ایرانی مبلغ ۳۰۰ تا ۴۰۰ هزار تومان، داده می‌شود. البته طرح جدید اقتصادی دولت ایران که از آن به سبد کالا یا طرح جبرانی و معیشتی هم یاد می‌شود، از چند ماه پیش شروع شده بود که در گذشته به هر ایرانی مبلغ ۵۰۰ هزار تومان داده می‌شد اما این ماه به هر ایرانی یک میلیون تومان داده شد تا با آن فقط کالاهای اساسی و مهم را بخرند. تفاوت دیگر در این مرحله، پرداخت چهار میلیون تومان به هر ایرانی بابت چهارماه است اما مردم نمی‌توانند از پول بسته معیشتی سه ماه آینده استفاده کنند. سیستم بانکی طوری طراحی شده است که هر ایرانی فقط هر ماه می‌تواند از یک میلیون تومان در خریدهای روزانه بهره ببرد. این طرح تا فروردین/حمل ۱۴۰۵ پیش‌بینی شده و ممکن است که پس از چهارماه، تصمیم دیگری گرفته شود.

خوانندگانی که در خارج از ایران زندگی می‌کنند شاید بپرسند که مبلغ ۳۰۰ یا ۴۰۰ هزار تومان یارانه نقدی ماهانه برای هر ایرانی و همچنین پرداخت یک میلیون تومان بسته معیشتی ماهانه برای هر ایرانی چند دالر می‌شود؟
یارانه نقدی هر فرد ایرانی در ماه با دالری که ۱۴۰ هزار تومان شده است، حدود ۳ دالر و مبلغ بسته معیشتی هر فرد ایرانی در ماه تقریباً ۷ دالر می‌شود. با این حساب، دولت ایران ماهانه سرجمع به هر ایرانی حدود ۱۰ دالر می‌دهد. البته طرح یسنا هم در حال اجرا است که ماهانه حدود ۵۰۰ هزار تومان به زنان باردار و مادران ایرانی دارای نوزاد و شیرده، پرداخت می‌شود.
شاید گفته شود که ۱۰ دالر برای هر فرد ایرانی در ماه، چیزی نیست و کم است. بله قبول داریم که کم است اما همین مبلغ هم در وضعیت دشوار اقتصادی ایران، کمک زیادی به اقتصاد خانواده‌ها می‌کند و از بار سنگین اقتصادی مردم تا حدودی می‌کاهد.

از اصل مطلب دور نشویم که با توقف واگذاری ارز ترجیحی از سوی دولت ایران به واردکنندگان، کالاهایی که قبلاً با دالر ارزان وارد بازار ایران می‌شد، اکنون به صورت آزاد وارد بازار می‌شود که با افزایش قیمت‌های چشم‌گیری همراه است. مثلاً در گذشته یک بطری روغن مایع ۸۵۰ گرمی ۸۰ هزار تومان بود اما قرار است از هفته آینده، این مقدار روغن در بازار ایران به ۲۴۰ هزار تومان عرضه شود. دقیقاً سه برابر. بقیه اقلام و کالاهای وابسته به ارز ترجیحی نیز افزایش چشم‌گیری خواهند داشت. البته افزایش قیمت‌ها به صورت زنجیره‌ای عمل می‌کند که نه تنها کالاهای شامل ارز ترجیحی گران می‌شوند بلکه سایر کالاها را نیز با خود گران می‌کنند. به همین دلیل سخنگوی دولت ایران سه روز پیش، پیش‌بینی کرد که با توقف واگذاری ارز ترجیحی، قیمت کالاها در ایران بین ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش می‌یابد. این در حالی است که دالر هم در ایران خیز برداشته است و این هم روی افزایش قیمت کالاها در این کشور تاثیر زیادی گذاشته است.

در چنین شرایطی، پناهندگان و مهاجران افغانستانی مقیم ایران که نه یارانه ماهانه به آن‌ها داده می‌شود و نه شامل طرح معیشتی یک میلیون تومانی دولت می‌شوند، از چند ناحیه تحت فشار مضاعف اقتصادی قرار دارند. از یک‌طرف هزینه‌های تمدید اقامت و سایر هزینه‌های جانبی و از طرف دیگر، محدودیت‌های کاری و شغلی، مهاجران را در شرایط بدتر اقتصادی نسبت به ایرانی‌ها قرار داده است. درعین‌حال گرانی‌های اخیر که عمدتاً از ناحیه افزایش قیمت دالر و آزادسازی قیمت‌ها در ایران است، بیش‌ازپیش پناهندگان و مهاجران را با شرایط سخت و دشواری روبرو کرده و در تنگنای اقتصادی قرار داده است.

مهاجران افغانستانی در ایران در حالی شامل طرح‌های کمکی، جبرانی و معیشتی دولت ایران نمی‌شوند که پا‌به‌پای ایرانی‌ها در تولید ناخالص داخلی ایران نه تنها نقش دارند بلکه نیروی محرکه اقتصاد ایران بر دوش آن‌ها است. پایه و اساس درآمدهای دولتی یک کشور، تولید ناخالص داخلی است که به قدرت و نیروی انسانی متکی است. پولی که دولت ایران به مردم این کشور در چارچوب یارانه ماهانه و طرح معیشتی می‌دهد، فقط درآمد نفتی نیست بلکه بخشی از آن حاصل درآمدهای غیرنفتی است که از کار و تلاش نیروی انسانی به دست می‌آید.
تاکید می‌شود که پناهندگان و مهاجران افغانستانی مقیم ایران پابه‌پای ایرانی‌ها در فعالیت‌های اقتصادی و تولید ناخالص داخلی ایران سهیم هستند و در چرخه اقتصادی این کشور نقش برجسته‌ای دارند تا جایی که اگر نقش نیروی کار افغانستانی در اقتصاد ایران نادیده گرفته شود، اقتصاد این کشور بیش‌ازپیش با مشکل روبرو خواهد شد.

با این توضیحات، چه به لحاظ حضور پررنگ مهاجران در اقتصاد ایران، چه بر اساس قوانین بین‌المللی مهاجرتی و چه بر بنیاد عدالت علوی، مهاجران افغانستانی مقیم ایران که اکنون سومین نسل بیشتر آنها در ایران متولد و بزرگ شده‌اند نیز باید مشمول طرح‌های حمایتی و جبرانی دولت قرار بگیرند تا اندکی از سنگینی بار اقتصادی انسان‌هایی که جز خدا یاوری ندارند، کاسته شود.

مرادی

>>>   ازگشنه چه ماند که به گدا رسد

>>>   دعاکن حق وحقوق کارگران ما را بدهند مشمول طرح حمایتی شدن پیشکش ایرانی ها

>>>   سلام. آقای مرادی عجب انتظارات داری همین که ایرانی ها به قول خود شان افغانها را بگذارند در ایران زندگی کنند ممنون باشد چه رصد به این توقعات درحال که یک مهاجر خودش کار کرده و زحمت کشیده یک ماشین یا یک خانه برای خانواده ای خود خریده باشد زمان که یک ایرانی ببیند خیلی از ایرانی هاناراحت می شود خیال میکند که حق این آقارا خورده است از طرف هم که ما مهاجرین یک جامعه ای فراموش شده هستیم که حتی مسئولین خود افغانستان هم کار برای مهاجرین نمی کند آن وقت ما از دیگران چه گله ای داشته باشیم من تقریبا شاید باور تان نشود 40 سال است که در ایران هستم و در طول این مدت همیشه به دنبال یک تذکره و یا شناسنامه قانونی بودم چون پارتی وپول نداشتم تا هنوز موفق نشدم که به این آرزوی دیرینه ام برسم یک شناسنامه که حق هرشهر یک کشور است این را هم مسئولین ما از ما دریغ می کند بلی عزیزم درد دل یک مهجر!!؟؟؟

>>>   گواهینامه به افغانیها داده نمیشد چطور ماشین داشتی و رانندگی میکردی ؟ این یک قانون شکنی خانه خریدن توسط اتباع بیگانه در ایران ممنوع است این هم دومین قانون شکنی خرید خانه برای ایرانیها با مشاغل متوسط و حتی تحصیل کرده هم با وام بانکی و کلی قرض امکان داره نظردهنده افغانی که سوال و تعجب ایرانیها را به ناراحتی تعبیر میکنی !!! فقط برای روشن شدن افرادی که نظرت را میخوانند مینویسم :همه افغانیها خانواده پرجمعیت دارند و باوجود شغلهای فصلی و بعضا روزانه افغانیها قطعا برای ایرانی جای تعجب و سوال ست که دقیقا شغلت چیه ؟؟؟ و منبع درآمدت در ایران چیه ؟؟؟ میزان سوادت چقدره ؟؟؟ چند تا بچه داری ؟ و آنطور که خودت نوشتی یک پای قانون شکنی در ایران بوده ایی (مانند داشتن ماشین و رانندگی بدون گواهینامه در ایران)البته ما در ایران از مالخر تا سارق و موبایل قاپ و قاچاقچی افغانی زیاد دیده ایم ...تویی که از خانه و ماشین خریدن مینویسی قطعا پول از آسمان رو سرت نباریده هر چقدر هم ادعای درآمد داشته باشی ؟؟ هر چقدر هم کار کرده باشی نهایت میتونستی خرج روزمره ات را تامین کنی ... ما که خوب شرایط ایران را میدونیم خیلی سوال در مورد وضعیت و نوع شغلت و ... برایمان ایجاد میشود ؟؟ اسم این ناراحت شدن از خانه و ماشین داشتن تو افغانی نیست بلکه منبع درآمدت ست که جای شبهه و سوال و ... دارد که قطعا با امنیت جامعه و خانواده هایی ایرانی ارتباط پیدا میکند و جای نگرانی دارد که از کجا آورده ایی ؟؟؟خلاصه یک نظر دادی از سر تا پاش قانون ایران را به هیچ گرفتی و سوالهای زیادی را در ذهن ایجاد نمودی و انتظار داری جامعه ایران از ورود و ماندن ۴۰ ساله تو که احتمال زیاد غیرقانونی و با قانون شکنی به ایران وارد شدی و ورود امثال این نظردهنده افغانی به ایران خوشحال شویم ؟؟ علاوه بر همه اینها از گرفتن شناسنامه هم مینویسی ؟؟؟

>>>   فرد ایرانی که نوشته پول از کجا اوردید که ماشین و خانه دارید؟
اولا که همه افغانها در ایران کارگر نیستند که فقط به خرج روزمره بسنده شود.
دوم همانگونه که کارگر افغانی وارد ایران شده پولدار افغانی هم به ایران آمده است.
سوم اینکه بیشتر صادرات ایران توسط تاجران افغانستان انجام می شود والا ایرانی که تحریم است و زمینه صدور کالا برایش میسر نیست.
وده ها مورد دیگر....
فکر می کردم اینقدر می فهمید که هرکشوری متشکل از افراد مختلف و متفاوت است و همه کارگر نیستند....
شیما کابل

>>>   سلام . برادر ایرانی که از نوشتن و یا شناسنامه گرفتنم ناراحت شدید منظور از شناسنامه گرفتن شناسنامه افغانستانی بوده و نه گرفتن شناسنامه ایرانی که من از مسئولین افغانستان گله کردم و نه از ایران اگر خوب پست را بخوانی متوجه خواهد شد .

>>>   برادر عزیز جناب مرادی دقیقا به همان دلایلی که نوشتید افغانها پنجاه سال تمام از یارانه های دولتی استفاده کردند خب کردند اما وقتی رفتید گفتید ما اصلا هیچی ندیدیم و نان بازوی خودمان را خوردیم .هر چی بود و براه خواستید نثار ایرانی ها کردید همین سابقه افغانی ها باعث کدورت ایرانی ها از ایشان هست خب حالا هم نان بازوی خودتان را بخورید و شما شیما از کابل مثل اینکه متوجه نشدی حق مالکیت خانه زمین و ماشین برای اتباع خارجی ممنوع است .....

>>>   بزرگترین مشکل ما با شما مردم افغانستانی این است که بر خلاف چیزی که دوست دارید معروف و مشهور بشوید بسیار انتظار از ایران و دولت ایران دارید

>>>   البته مشکلات افغانستان زیاد است خداوند این امارات خیر نده همیشه درزندگی شان آسودگی نبیند اگرنه دولت قبل ایقدر مهاجرت طرف ایران نبود هر جایی نفر زیاد همه سو استفاده گر میشود مخصوصا ایرانیان مشکل از خودمان هست

مهلت ارسال نظر برای این مطلب تمام شده است