در ادامه سیاست‌های مهاجرتی و تابعیتی دولت هند که طی سال‌های اخیر همواره با بحث‌ها و واکنش‌های داخلی و بین‌المللی همراه بوده است، تازه‌ترین گزارش‌ها از اعطای شهروندی به ۳۵۵ مهاجر هندو و سیک اهل افغانستان و پاکستان در ایالت هریانا حکایت دارد؛ اقدامی که در چارچوب قانون اصلاح تابعیت هند انجام شده و بار دیگر نگاه گزینشی این کشور در قبال گروه‌های مهاجر منطقه را برجسته می‌سازد.
به گزارش شفقنا؛ این افراد که عمدتاً در پی موج‌های ناامنی، خشونت‌های هدفمند و شرایط دشوار اجتماعی در کشورهای مبدأ ناچار به ترک خانه و کاشانه خود شده‌اند، اکنون پس از سال‌ها زندگی در وضعیت بلاتکلیف، وارد مرحله جدیدی از اقامت قانونی در هند شده‌اند؛ هرچند زندگی بسیاری از آنان همچنان در چارچوب مشاغل غیررسمی و شرایط اقتصادی محدود ادامه دارد.

اعطای تابعیت به ۳۵۵ مهاجر در ایالت هریانا؛
بر اساس این گزارش، دولت هند طی دو سال گذشته در ایالت هریانا به ۳۵۵ نفر از مهاجران هندو و سیک افغانستان و پاکستان شهروندی اعطا کرده است. از این میان، بیش از ۳۰۰ نفر از پاکستان و باقی از افغانستان وارد هند شده بودند. بخش عمده این افراد در دهه ۱۹۹۰ میلادی و گروهی دیگر تا سال ۲۰۱۴ به این کشور مهاجرت کرده و طی سال‌های طولانی در وضعیت اقامت موقت یا بلاتکلیف زندگی کرده‌اند.

روایت مهاجرت؛ فرار از ناامنی و خشونت؛
در میان این مهاجران، لال چاند ۵۶ ساله یکی از نمونه‌های شاخص است که تجربه شخصی خود را عامل اصلی ترک افغانستان عنوان می‌کند. او می‌گوید در سال ۲۰۱۱ در کابل در جریان یک حمله مسلحانه هدف قرار گرفته و توسط افراد مسلحی که خود را در لباس پولیس معرفی کرده بودند، مورد لت‌وکوب و سرقت قرار گرفته است. این رویداد به گفته او نقطه عطفی در تصمیمش برای ترک افغانستان و مهاجرت به هند بوده است. لال چاند اکنون در شهر ریدآباد ایالت هریانا زندگی می‌کند و در یک شرکت خصوصی مشغول به کار است.

جامعه مهاجران در هریانا؛ زندگی در اقتصاد غیررسمی؛
گزارش‌ها نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از این مهاجران، پس از دریافت تابعیت نیز همچنان در مشاغل خرد و غیررسمی فعالیت دارند. فروش میوه و سبزیجات، کارهای خدماتی کوچک، تعمیرات ابتدایی و فعالیت‌های روزمره اقتصادی، اصلی‌ترین منابع درآمد این خانواده‌ها را تشکیل می‌دهد.
یک مقام محلی در هند در این‌باره گفته است که تنها حدود ۲۰ درصد از این خانواده‌ها از وضعیت اقتصادی نسبتاً بهتری برخوردارند، در حالی که اکثریت آنان همچنان در مشاغل کم‌درآمد و غیررسمی مشغول کار هستند. این وضعیت نشان می‌دهد که تغییر وضعیت حقوقی لزوماً به بهبود فوری شرایط معیشتی آنان منجر نشده است.

مسیر اداری تابعیت؛ میان سهولت و احتیاط؛
برخی از دریافت‌کنندگان تابعیت روند اداری دریافت شهروندی را نسبتاً ساده توصیف کرده‌اند. به گفته آنان، این روند شامل ثبت درخواست آنلاین، ارائه مدارک لازم و انجام مصاحبه در اداره‌های مربوطه بوده است.
با این حال، شماری از خانواده‌ها ترجیح داده‌اند جزئیات هویتی و شخصی خود را علنی نکنند؛ موضوعی که نشان‌دهنده حساسیت‌های اجتماعی و سیاسی پیرامون وضعیت مهاجران در هند است.

چارچوب قانونی و سیاست‌های مهاجرتی هند؛
اعطای تابعیت به این گروه از مهاجران در چارچوب قانون اصلاح تابعیت هند انجام شده است؛ قانونی که به دولت اجازه می‌دهد به پیروان ادیان غیرمسلمان از کشورهای افغانستان، پاکستان و بنگلادش که مورد آزار و اذیت قرار گرفته‌اند، شهروندی اعطا کند. این قانون از زمان تصویب، همواره با بحث‌ها و انتقادهایی درباره ماهیت گزینشی و پیامدهای اجتماعی آن روبرو بوده است.
در همین حال، گزارش‌ها حاکی از آن است که دولت هند پیش‌تر از سخت‌گیرانه‌تر شدن روند اعطای تابعیت به مهاجران افغانستان، پاکستان و بنگلادش خبر داده بود؛ مسئله‌ای که آینده سیاست مهاجرتی این کشور را با ابهام‌هایی همراه کرده است.

وضعیت مهاجران؛
در مجموع، جامعه مهاجران هندو و سیک در هریانا پس از سال‌ها انتظار، اکنون به مرحله تثبیت حقوقی رسیده‌اند، اما همچنان با چالش‌های اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی روبرو هستند. ترکیب اقامت طولانی‌مدت، اشتغال غیررسمی و محدودیت‌های اقتصادی نشان می‌دهد که ادغام کامل این گروه در ساختار اجتماعی هند فرآیندی زمان‌بر و پیچیده خواهد بود.
این در حالی است که سیاست تابعیتی هند در این پرونده بیش از آنکه صرفاً یک اقدام انسانی باشد، بازتابی از ملاحظات هویتی و گزینش‌محور در قبال مهاجران منطقه است.
در عین حال، تداوم اشتغال در بخش غیررسمی نشان می‌دهد که تابعیت، به‌تنهایی قادر به حل شکاف‌های عمیق اقتصادی و اجتماعی این گروه‌های مهاجر نیست و فرآیند ادغام همچنان ناقص باقی مانده است.

کد (8)