در دومین نشست «ترمذ»، بر اهمیت نقش ترانزیتی افغانستان تأکید شد.
در شهر تاشکند ازبکستان، مقام‌های آسیای مرکزی و جنوبی در نشست دوم «گفت‌وگوهای ترمذ» گردهم آمدند و درباره اتصال منطقه‌ای، توسعه تجارت و نقش ترانزیتی افغانستان بحث کردند.
این نشست که از ۱۴ از ۱۶ جوزا جریان دارد.
در این نشست بیش از ۱۵۰ مقام سیاسی، نمایندگان اتاق‌های تجارت، کارشناسان بین‌المللی و نمایندگان نهادهای معتبر از سراسر جهان از جمله اروپا، شرق و قاره امریکا حضور دارند.
شرکت‌کنندگان این نشست توافق کردند که افغانستان به دلیل موقعیت مهم جغرافیایی‌اش، نقش کلیدی در تقویت روابط اقتصادی میان آسیای مرکزی و جنوبی دارد.

خانجان الکوزی، عضو هیأت رهبری اتاق‌های صنعت و تجارت افغانستان،گفته است روابط افغانستان و ازبکستان در حال افزایش است و تاشکند علاقه‌مند است تجارت دوجانبه را گسترش دهد و مشکلات موجود در این مسیر را برطرف کند.
او همچنین به فرمان رئیس‌جمهور ازبکستان اشاره کرده که بر اساس آن به تمامی نهادهای این کشور دستور داده شده تا موانع تجارت با افغانستان را از بین ببرند.
با این حال، الکوزی تأکید کرده است که تا زمانی که مسیرهای ترانزیتی میان افغانستان و پاکستان باز نشود، تصمیمات نشست ترمذ تأثیر عملی نخواهد داشت، زیرا اتصال واقعی میان آسیای مرکزی و جنوبی ممکن نمی‌شود.
او به رادیو آزادی گفت « تا زمانی که افغانستان بازسازی نشود، زیرساخت‌ها در آن ایجاد نگردد و روابط افغانستان و پاکستان بهبود نیابد، عملی شدن این تصمیمات ممکن نخواهد بود. این نشست خوب است، اما کشورهای آسیای جنوبی و آسیای مرکزی باید بر این موضوع فشار وارد کنند که پاکستان روابط ترانزیتی و تجاری خود را با افغانستان از سر بگیرد و این روابط از سیاست جدا شود.»

در این نشست، بهرام‌جان اعلایف، معاون اول وزارت خارجه ازبکستان، نیز گفت که افغانستان باثبات و دارای اقتصاد یکپارچه می‌تواند پس از دهه‌ها جنگ به ثبات منطقه کمک کند. او افزود کشورهای آسیای مرکزی با وجود چالش‌ها، در حال گسترش روابط اقتصادی و تجاری با افغانستان هستند.
بر اساس گزارش‌ها، از اواخر سال ۲۰۲۵ تاکنون قراردادهای تجاری و اقتصادی به ارزش حدود ۵ میلیارد دالر میان افغانستان و ازبکستان امضا شده است.
نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، در این نشست بر تعهد افغانستان برای گسترش تجارت منطقه‌ای، تقویت زیرساخت‌های لوژستیکی و افزایش ظرفیت ترانزیتی کشور تأکید کرد.

نمایندگان افغانستان همچنین از شرکای منطقه‌ای خواستند از کاهش تحریم‌های بین‌المللی که مانع تجارت و سرمایه‌گذاری شده‌اند حمایت کنند.
سید کریم هاشمی، رئیس اتاق تجارت و سرمایه‌گذاری افغانستان، گفت این تحریم‌ها بیشتر به بخش خصوصی آسیب زده است، در حالی که حدود ۷۰ درصد فعالیت‌های اقتصادی کشور از طریق همین بخش انجام می‌شود. او خواستار کاهش محدودیت‌های بانکی و مالی برای تسهیل تجارت و سرمایه‌گذاری شد.

در مقابل، ادواردس استرپایس، نماینده ویژه اتحادیه اروپا برای آسیای مرکزی، گفت که اتحادیه اروپا در آینده نزدیک تغییر عمده‌ای در سیاست خود در قبال طالبان نخواهد داد و دلیل آن را نگرانی‌های مربوط به نوع حکومت‌داری و حقوق بشر عنوان کرد.
با این حال، بسیاری از شرکت‌کنندگان تأکید کردند که تعامل پایدار با افغانستان برای پروژه‌های اتصال منطقه‌ای مهم است، به‌ویژه پروژه راه‌آهن «ترانس افغان» که هدف آن اتصال بازارهای آسیای مرکزی به بنادر آسیای جنوبی است.
گفتگوهای ترمذ بر اساس قطعنامه سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ ایجاد شده و به عنوان یک پلتفرم مهم برای تقویت همکاری‌های منطقه‌ای در زمینه تجارت، حمل‌ونقل و ادغام اقتصادی شناخته می‌شود.

فایزه ابراهیمی
رادیو آزادی