تجارت افغانستان و ایران در کمتر از پنج سال گذشته سه برابر شده است؛ البته این افزایش تنها شامل صادرات ایران به افغانستان است. مقام‌های طالبان و ایران برنامه دارند که تجارت میان دو کشور سه برابر دیگر، یعنی تا ۱۰ میلیارد دالر، افزایش یابد.
به گزارش شفقنا، به‌تازگی هیأتی از مجلس ایران به ریاست محسن زنگنه، رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید، به کابل سفر کرده است.
وزارت صنعت و تجارت طالبان اعلام کرده است که هیأت ایرانی در دیدار با نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، درباره افزایش مبادلات تجاری صحبت کرده است.

در اعلامیه وزارت صنعت و تجارت طالبان به زمان‌بندی مشخصی برای تحقق افزایش تجارت ایران و افغانستان به ۱۰ میلیارد دالر در سال اشاره نشده است، اما برخی رسانه‌های ایرانی گزارش داده‌اند که دو طرف دستیابی به این هدف را در یک دوره سه‌ساله دنبال می‌کنند.
ایران برای دستیابی به این هدف، برخی تسهیلات مرزی را فراهم کرده و مقام‌های این کشور اخیراً گفته‌اند که بخشی از فعالیت‌های مرزی با افغانستان به‌صورت ۲۴ ساعته انجام خواهد شد.

وزارت صنعت و تجارت حکومت طالبان گفته است که دو طرف درباره برنامه‌های مشترک صنعتی، ایجاد پارک صنعتی ویژه در افغانستان، توسعه همکاری‌ها از طریق بندر چابهار، راه‌اندازی پالایشگاه مواد نفتی و افزایش حجم تجارت میان دو کشور تا سقف ۱۰ میلیارد دالر گفت‌وگو کرده‌اند.
محمد آصف الیاس، سخنگوی این وزارت، گفته است که افزایش صادرات افغانستان یکی از محورهای اصلی این مذاکرات بوده است.

سه برابر شدن صادرات ایران به افغانستان
صادرات ایران به افغانستان از یک میلیارد و ۳۲ میلیون دالر در سال ۱۴۰۰ به سه میلیارد و ۶۶۸ میلیون دالر در سال ۱۴۰۴ رسیده است؛ یعنی بیش از سه برابر و معادل ۲۵۵ درصد افزایش یافته است.
در حال حاضر، افغانستان بیشترین واردات را از ایران دارد.
نفت و گاز، مواد ساختمانی، فرش، مواد خوراکی، وسایل الکترونیکی و شوینده‌ها از مهم‌ترین کالاهای صادراتی ایران به افغانستان است.
مسدود و ناامن بودن مرزهای پاکستان، کیفیت بهتر کالاهای ایرانی نسبت به برخی کالاهای پاکستانی و نزدیکی این کشور به افغانستان از دلایل افزایش صادرات ایران به افغانستان است.

کسری تجاری سه میلیارد دالری در تجارت ایران و افغانستان
کسری تجاری در تجارت ایران و افغانستان قابل توجه است.
آمار اداره احصائیه نشان می‌دهد که افغانستان در سال ۱۴۰۴ تنها ۵۲ میلیون دالر به ایران صادرات داشته است؛ یعنی در روابط تجاری دو کشور بیش از سه میلیارد و ۶۰۰ میلیون دالر کسری تجاری به سود ایران وجود دارد.
پنبه، پیاز، انجیر، زعفران، نوشابه، گیاهان طبی و مواد معدنی از مهم‌ترین اقلام صادراتی افغانستان به ایران است.

اما محسن زنگنه، رئیس کمیسیون ویژه حمایت از تولید مجلس ایران، روز چهارشنبه در نمایشگاهی در کابل گفت که صادرات افغانستان به ایران تنها محدود به کالا نیست. او به حضور کارگران افغان در ایران اشاره کرد و گفت که اشتغال آنان به معنی خدمات صادراتی افغانستان به ایران است.
انسداد مرزهای پاکستان؛ ضرر افغانستان و سود ایران
در حال حاضر، از حدود دو میلیارد دالر صادرات افغانستان، بیش از ۷۰۰ میلیون دالر آن به هند و ۴۰۰ میلیون دالر آن به پاکستان است.

مرزهای پاکستان از سال گذشته به این طرف مسدود است و این به این معنی است که از اواخر سال گذشته به این طرف، کالاهای صادراتی افغانستان یکی از بازارهای مهم خود را از دست داده‌اند.
در حالی که واردات از ایران به دلیل مسدود ماندن مرزهای پاکستان افزایش یافته است، صادرات افغانستان به ایران برعکس عمل کرده است.
آمار اداره احصائیه و معلومات از دو سال اخیر نشان می‌دهد که صادرات افغانستان به ایران ظرف یک سال کاهش یافته است.
براساس این آمار، میزان صادرات افغانستان به ایران در سال ۱۴۰۳، ۵۳.۹ میلیون دالر بود، اما این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۵۲.۲ میلیون دالر کاهش یافته است.

انسداد مرزهای پاکستان تنها منجر به تغییر منبع واردات کالا نشده است، بلکه این موضوع باعث افزایش نرخ مواد اولیه شده و بر قدرت خرید مردم تأثیر گذاشته است.
افزایش تجارت با ایران ممکن است باعث تأمین کالای موردنیاز در بازار افغانستان شود، اما با توجه به وضعیت تورمی در ایران، ممکن است کالاهای ایرانی با قیمت بالاتری نسبت به کالاهای پاکستانی وارد بازار افغانستان شود.
با این حال، ایران در حالی تجارت خود با افغانستان را افزایش می‌دهد که تحت تحریم و محاصره شدید اقتصادی امریکا و غرب است. افغانستان تحت کنترل طالبان، در میان همسایگان ایران، تنها کشوری است که کمتر تحت نفوذ امریکا و تحریم‌های آن (تحریم وضع‌شده علیه) قرار دارد.

کد (7)