حدود یک ماه قبل، باشندگان منطقه ده‌مرده ولسوالی هزاره‌نشین جاغوری، نه لک افغانی به پشتون‌های منطقه کاکت ولسوالی خاک افغان ولایت زابل پرداخت کردند. باشندگان جاغوری از موضوع به‌عنوان قضیه شیردل یاد می‌کنند، اما اصل ماجرا پرداخت خون‌بهای یک مرد پشتون از سوی هزاره‌ها است.
به گزارش شفقنا، شیردل ۱۱ سال پیش شبانه توسط افراد ناشناس کشته شده است. قتل او زمانی رخ داد که هفت مسافر هزاره، شامل دو زن، چهار مرد و یک دختر ۹ ساله، ربوده شده بودند و چندی بعد اجسادشان با سرهای بریده در زابل پیدا شد. این دختر ۹ ساله شکریه تبسم نام داشت و پس از سربریدن او، جنبش اعتراضی تحت عنوان تبسم شکل گرفت. آن زمان گروه داعش مسوول سربریدن این هفت مسافر اعلام شده بود.

شکریه هنگامی که با خانواده‌اش به پاکستان می‌رفت، در منطقه دالان ولسوالی گیلان ربوده شد.
این خانواده دومین گروه بودند که توسط پشتون‌ها به گروگان گرفته شده بودند. قبل تر از آنان سه مسافر هزاره به گروگان گرفته شده بودند.
پس از این گروگان‌گیری‌ها و ناکامی دولت پیشین در رهایی آنان، نیروهای مردمی در جاغوری مستقر شدند. گفته می‌شود که این نیروها یک شب به منطقه پشتون‌نشین «کاکت» و خانه مردی به نام شیردل حمله کردند و در این حمله، شیردل در درگیری متقابل کشته شد. در جریان درگیری، نیروهای مردمی هزاره ۱۶ نفر از اعضای خانواده شیردل را به گروگان گرفتند. به باور هزاره‌ها، شیردل با داعش همکاری داشت.

پس از این حمله و این گروگان‌گیری، ۱۶ نفر از پشتون‌ها نزد هزاره‌ها و ۱۰ هزاره نزد پشتون‌ها گروگان بودند. این دو قوم در آستانه جنگ قرار گرفتند.
اما گروگان‌های پشتون با پادرمیانی مقام‌های دولتی آزاد شدند. مدتی پس از آزادی آنان، سه نفر از مسافران هزاره که در دور اول به گروگان گرفته شده بودند، از منطقه پشتون‌نشین کاکت آزاد شدند، اما از هفت مسافر دیگر که در دور دوم گروگان گرفته شدند، خبری نشد. ولی چند هفته بعد، اجساد سربریده‌شده هفت مسافر در زابل پیدا شدند. این اجساد متعلق به شکریه تبسم و خانواده‌اش بود. مسوولیت این کشتار را گروه داعش برعهده گرفت. پس از قتل این هفت نفر، اعتراضات گسترده‌ای تحت عنوان جنبش تبسم شکل گرفت، اما اعتراضات خاموش شد و پرونده تبسم هم بسته شد و تا بازگشت طالبان به قدرت بسته بود.

پس از بازگشت طالبان به قدرت، خانواده شیردل علیه هزاره‌های منطقه ده‌مرده ولسوالی جاغوری پرونده حقوقی باز کردند. طالبان هم چندین بار شماری از باشندگان جاغوری را به اتهام قتل شیردل بازداشت کردند، اما این اتهام اثبات نشد. منابع می‌گویند که دادگاه طالبان نیز حکم داد که باشندگان منطقه ده‌مرده جاغوری در قتل شیردل مقصر نیستند و این جرم یک عمل شخصی بوده است.
اما به گفته منبع، خانواده شیردل همواره تهدید می‌کرد که انتقام شیردل را از هزاره‌ها خواهند گرفت. منبع می‌گوید که طالبان نیز به هزاره‌ها گفته بودند که باید رضایت خانواده شیردل را بگیرند. در نهایت، باشندگان جاغوری مجبور شدند که ۹۰۰ هزار افغانی یا نه لک افغانی به‌عنوان خون‌بها به خانواده شیردل پرداخت کنند و رضایت آنان را بگیرند. این پول را شهروندان افغانستان در خارج کمک کردند.

پس از بازگشت طالبان، ده‌ها دعوای حقوقی علیه هزاره‌ها در دادگاه این گروه گشایش یافته است که در اکثر این دعواها، هزاره‌ها مجبور به پرداخت خون‌بها یا کوچ اجباری شده‌اند.
دو سال قبل، طالبان باشندگان منطقه کندیر ولسوالی گیزاب ارزگان را مجبور کردند که ۳۰ میلیون افغانی به پشتون‌ها باج بدهند.
در این پرونده، در نخست پشتون‌ها و کوچی‌های ارزگان و هلمند بر ۷۸۲ «طناب» زمین اجدادی هزاره‌ها در منطقه کندیر ادعای مالکیت کردند؛ اما هیچ سندی برای اثبات ادعای خود نداشتند. دعوا اینجا مختوم نشد، پشتون‌ها با حمایت طالبان ترفند دیگری در پیش گرفتند و این‌بار گفتند که ما با هزاره‌ها صلح می‌کنیم و هزاره‌ها باید هزینه بپردازند. دادگاه طالبان در گیزاب ارزگان هم حکم داده است که هزاره‌ها باید ۳۰ میلیون افغانی به‌عنوان «وجه مصالحه» به پشتون‌ها بپردازند.

چندین پرونده خون‌بها در ولایت غزنی نیز در دادگاه‌های طالبان علیه هزاره‌ها ایجاد شده است.
حتی خود طالبان در اوایل سلطه خود بر افغانستان، به‌خاطر کشته‌شدن یک فرد «مسلح»شان در ولسوالی ناور غزنی، از ساکنان این ولسوالی ۱۱ میلیون و ۵۰۰ هزار کلدار خون‌بها طلب کرده بودند.

کد (9)